منارجنبان شاهکار معماری جهان
به گزارش اختصاصی پایگاه خبری شاهنامه
منارجنبان یکی از مشهورترین آثار تاریخی ایران و شاهکار معماری جهان در شهر اصفهان است. این معماری خودویژه در خیابان آتشگاه در فاصله شش کیلومتری غرب شهر اصفهان و در مسیر اصفهان به نجف آباد در محلهای به نام کارلادان واقع شده است.
منارجنبان بنایی است کهن به صورت یک بقعه و دو مناره که بر فراز مقبره عارفی گمنام به نام عمو عبداله کارلادانی، بنا شده و بر پایه تاریخ سنگ نوشته، این مقبره در سال ۷۱۶ هجری قمری ساخته شده است.
این بنای تاریخی با مساحتی حدود ۱۴۶ مترمربع و منارههایی به ارتفاع هفت و نیم متر از سطح بام، یکی از آثار معماری دوره ایلخانیان به شمار میرود.
سقف بنای این اثر ارزشمند جهانی با کاشی کاریهای لاجوردی و فیروزهای پوشانده شده و چشم هر بینندهای را به خود خیره میکند. بر فراز این بنا که از شاهکارهای معماری ایران است، دو مناره زیبا قرار گرفته که ارتفاع هر کدام از سطح زمین ۱۷.۵ متر و پهنایشان هم ۹ متر است.
شگفت انگیزترین شکوه معماری این بنای کهن که گردشگران پرشماری را مجذوب خود کرده است، لرزش عجیب منارههای آن است، بدین گونه که با حرکت دادن یک مناره نه تنها مناره دیگر، بلکه کل بنا به لرزه میافتد.
جهانگردانی که به مجموعههای گردشگری مطرح دنیا سفر کردهاند، در سفرنامههای خود از منارههایی یاد کردهاند که در دیگر منطقههای جهان، همین خصوصیت را داشته اند.
در کشورهای عراق (ایران کوچک) و عربستان (حجاز) که از کشورهای تابعه ایران باستان بودهاند، هم منارجنبانهایی وجود دارد که به مانند این مکان تاریخی مشهور نشدهاند.
شایان ذکر است، این بنا با چنین هدفی طراحی نشده و از این رو حرکت دادن بیش از حد آن، باعث تخریب این اثر تاریخی و ارزشمند خواهد شد. در حال حاضر از این اثر تاریخی، به شدت مراقبت و حفاظت میشود.
برای بازدید از این مکان شگفت انگیز باید از داخل ایوان این بنا به وسیله پلکان مارپیچی بالا رفت تا به پشت بام و منارهها رسید.
در سالیان گذشته، بازدیدکنندگان منارجنبان، آزادانه تا بالای منارهها میرفتند و اقدام به تکان دادن آن میکردند اما در سالهای اخیر، مدیران میراث فرهنگی برنامهای برقرار کردهاند که در هر نیم ساعت یک نفر از راهنمایان که آشنا به مقدار نیروی لازم برای تکان دادن منارهها است به بالای یکی از منارهها رفته و آن را تکان میدهد تا بازدیدکنندگان به خوبی اهتزاز آن را مشاهده کنند و در عین حال از ایجاد آسیبهای احتمالی به بنا نیز پیشگیری شود.
تکان خوردن منارههای منارجنبان تا مدتها برای دانشمندان سوال برانگیز بود. معماری اسرار آمیز این بنا برای بسیاری، هنوز هم در هالهای از ابهام باقی مانده است.
منطقیترین علتی که برای تکان خوردن منارهها وجود دارد، پدیده فیزیکی تشدید یا پدیده زئوناس است. به بیان سادهتر میتوان گفت که مولکولهای هر جسمی در حال تحرک هستند، برخی متحرکتر و برخی کم جنب و جوش بوده و فقط کافی است، تکانی به آن بدهیم و نیرویی وارد کنیم تا به جنب و جوش بیافتند. با تکان دادن یک مناره، مناره دیگر که کاملا شبیه به آن یکی مناره است هم میجنبد و نیروی وارد شده بر یک مناره در تمامی ساختمان پخش میشود و همه بنا را به لرزه میاندازد. چون مناره ها، سبک معماری مشابهی دارند، تکان خوردن یکی روی دیگری اثر میگذارد اما هنوز هم دلیل تکان خوردن منارجنبان با قطعیت مشخص نشده است.
طی سالیان اخیر، سازمان میراث فرهنگی اصفهان، تلاش بسیاری برای رفاه بازدیدکنندگان این بنای تاریخی انجام داده است. پس از ورود به این مکان، با محوطهای سرسبز و سنگ فرش شده، فراهم شده است.
